ARTICLE

ค่า Ft คืออะไร? อ่านค่าไฟฟ้าผันแปรให้ถูก และดูตัวเลขล่าสุดจากที่ไหน.

อธิบายค่า Ft หรืออัตราค่าไฟฟ้าโดยอัตโนมัติของไทย ว่าปรับเป็นรอบ 4 เดือนอย่างไร อ่านในบิลอย่างไร และควรตรวจตัวเลขล่าสุดจาก กกพ. PEA หรือ MEA ก่อนใช้อ้างอิง

ElectricalEnergyโดย Thospaakเผยแพร่ 3 ม.ค. 2568อัปเดต 15 ต.ค. 2569

Ft คือส่วนหนึ่งของโครงสร้างค่าไฟฟ้าที่ใช้ปรับสะท้อนต้นทุนซึ่งเปลี่ยนแปลงจากสมมติฐานในค่าไฟฟ้าฐาน จึงไม่ใช่ “ค่าก๊าซ” หรือ “ค่าน้ำมัน” เพียงอย่างเดียว

ชื่อที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ใช้คือ อัตราค่าไฟฟ้าโดยอัตโนมัติ (Ft) และ กกพ. เผยแพร่ทั้งค่า Ft แต่ละงวดและเอกสารประกอบการกำหนดค่าอย่างเป็นทางการ

แหล่งหลัก:

Ft อยู่ตรงไหนในค่าไฟ

ค่าไฟของผู้ใช้ไม่ได้มี Ft อย่างเดียว โครงสร้างบิลยังมีองค์ประกอบอื่นตามประเภทผู้ใช้ เช่น:

  • ค่าไฟฟ้าฐานตาม tariff
  • ค่า Ft ของงวดนั้น
  • ค่าบริการหรือองค์ประกอบอื่นตามประเภทอัตรา
  • VAT

ดังนั้นเวลาบอกว่า “ค่า Ft ลดลง X สตางค์” ไม่ได้แปลว่าค่าไฟสุทธิทุกบ้านจะลดลงเท่ากันทั้งหมด เพราะจำนวนหน่วย ประเภทอัตรา และองค์ประกอบในบิลมีผลด้วย

ทำไม Ft เปลี่ยน

Ft ใช้ปรับส่วนต่างต้นทุนที่เปลี่ยนจากสมมติฐานฐาน โดยเอกสารของ กกพ. พิจารณาองค์ประกอบของระบบไฟฟ้าหลายส่วน เช่นต้นทุนเชื้อเพลิงและการซื้อไฟฟ้า รวมถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการคำนวณในแต่ละงวด

จึงไม่ควรอธิบายแบบง่ายเกินไปว่า:

ราคาก๊าซขึ้น → Ft ต้องขึ้นเสมอ

เพราะผลสุดท้ายขึ้นกับชุดสมมติฐานและต้นทุนหลายรายการในรอบนั้น

ปรับทุกกี่เดือน

ประวัติของ กกพ. แสดงงวดเรียกเก็บเป็นช่วงประมาณ 4 เดือน:

  • มกราคม–เมษายน
  • พฤษภาคม–สิงหาคม
  • กันยายน–ธันวาคม

จึงเห็นค่า Ft 3 งวดหลักต่อปี

หากบทความหรือโพสต์ใดระบุ “ค่า Ft ปัจจุบัน” ต้องดูวันที่ด้วย เพราะตัวเลขอาจหมดอายุทันทีที่ขึ้นงวดใหม่

ตัวอย่างค่าที่ กกพ. แสดงในประวัติ

หน้า Ft ของ กกพ. แสดงตัวอย่างล่าสุดในช่วงปี 2568–2569 เช่น:

งวดเรียกเก็บ Ft ขายปลีก
ม.ค.–เม.ย. 2568 36.72 สตางค์/หน่วย
พ.ค.–ส.ค. 2568 19.72 สตางค์/หน่วย
ก.ย.–ธ.ค. 2568 15.72 สตางค์/หน่วย
ม.ค.–เม.ย. 2569 9.72 สตางค์/หน่วย
พ.ค.–ส.ค. 2569 16.23 สตางค์/หน่วย
ก.ย.–ธ.ค. 2569 16.23 สตางค์/หน่วย

ตารางนี้เป็น ประวัติ ไม่ใช่ตัวเลขที่ควร hard-code ใช้ตลอดไป หากต้องคำนวณบิลปัจจุบันให้เปิดหน้า กกพ./การไฟฟ้าอีกครั้ง

คิด Ft ในบิลแบบง่ายอย่างไร

ถ้า Ft ของงวดหนึ่งเท่ากับ 19.72 สตางค์/หน่วย หรือ 0.1972 บาท/kWh และใช้ไฟ 500 kWh ส่วน Ft แบบง่ายก่อนองค์ประกอบอื่นจะเป็น:

500 × 0.1972 = 98.60 บาท

ตัวอย่างนี้มีไว้ให้เข้าใจหน่วย ไม่ใช่เครื่องคำนวณบิลครบทุกส่วน

Ft ต่างจาก TOU อย่างไร

สองคำนี้อยู่คนละชั้นของบิล:

  • TOU เปลี่ยนวิธีคิด Energy charge ตามช่วงเวลา Peak/Off-Peak
  • Ft เป็นองค์ประกอบปรับต้นทุนที่ประกาศเป็นงวดและต้องนำมารวมกับโครงสร้างบิลของช่วงนั้น

ดังนั้นการเปลี่ยนเป็น TOU ไม่ได้แปลว่า Ft หายไป และการเห็น Ft ลดลงก็ไม่ได้ตอบทันทีว่า TOU จะคุ้มขึ้นหรือคุ้มน้อยลง เพราะยังต้องดูว่าแต่ละเดือนใช้กี่ kWh ในแต่ละช่วงเวลา

ถ้ากำลังตัดสินใจเปลี่ยนอัตรา อ่าน มิเตอร์ TOU เหมาะกับบ้านแบบไหน แล้วใช้ TOU Cost Comparator กับข้อมูลจริงของบ้าน แทนการเทียบเฉพาะเลข Ft งวดล่าสุด

ทำไมเว็บ Solar/Energy ควรสนใจ Ft

Ft มีผลต่อ economics ของ:

  • Solar self-consumption
  • battery time shifting
  • EV charging
  • TOU strategy
  • energy efficiency

แต่เวลาคำนวณ payback ไม่ควรสมมติว่า Ft วันนี้คงเดิม 10–20 ปี ควรทำหลาย scenario และแยก tariff/Ft/VAT ให้ชัด

ดูค่า Ft จากที่ไหนให้เชื่อถือได้

ลำดับที่ควรใช้:

  1. กกพ. — ค่า Ft และเอกสารการพิจารณา
  2. PEA / MEA — ค่าเรียกเก็บสำหรับผู้ใช้ในพื้นที่บริการ
  3. บิลจริงของไซต์ — สำหรับตรวจประเภท tariff และหน่วยใช้งาน

อย่าใช้ screenshot หรือบทความเก่าเป็น source หลักเมื่อมีข้อมูลทางการของงวดนั้นอยู่แล้ว

สรุป

Ft คือกลไกปรับส่วนหนึ่งของค่าไฟให้สะท้อนต้นทุนที่เปลี่ยนจากฐาน และถูกกำหนดเป็นรอบ ไม่ใช่เลขคงที่ การอ่าน Ft ให้ถูกต้องจึงต้องมีทั้ง ค่า + หน่วย + งวดเดือน + ปี เสมอ

ถ้าต้องการเห็นว่า Ft เข้าไปอยู่ตรงไหนของบิลและ TOU ต่างจากอัตราปกติอย่างไร ลอง TOU Cost Comparator ซึ่งแยก Energy charge, Ft, Service charge และ VAT ออกจากกัน