Net Billing Solar ในไทย 2569: ขายไฟส่วนเกิน 2.20 บาท/หน่วย ต้องเข้าใจอะไรบ้าง.

Net Billing คือรูปแบบที่มูลค่าไฟฟ้าที่ส่งออกสู่ระบบถูกคิดด้วย อัตรารับซื้อ ซึ่งอาจต่างจากอัตราที่ผู้ใช้ไฟซื้อไฟจากการไฟฟ้า จึงไม่ควรสับสนกับ Net Metering ที่หักลบหน่วย kWh ตามกลไกของโครงการที่กำหนด

สำหรับไทยในปี 2569 ต้องแยก โครงการที่เปิดรับใช้งานจริง ออกจาก กรอบขยายโครงการที่ได้รับความเห็นชอบภายหลัง ให้ชัด

ก่อนถามว่า “ขายไฟได้เท่าไร” ให้แยก value stack ก่อน:

PV generation
├─ ใช้เองทันที → มูลค่าจาก avoided import
├─ ส่งออก → มูลค่าตามอัตรารับซื้อ/เงื่อนไขโครงการ
└─ ถูกจำกัด/curtail → ไม่มี export revenue ในช่วงนั้น

ดังนั้น สิทธิส่งออกไม่ใช่ sizing objective ด้วยตัวเอง ระบบควรถูกออกแบบจาก load profile, daytime self-consumption, ข้อจำกัดการเชื่อมต่อ และ economics รวมก่อน แล้วค่อยดูว่า export ช่วยเพิ่มมูลค่าได้แค่ไหน

แหล่งหลัก:

• MEA MyEnergy — โครงการรับซื้อไฟฟ้าภาคประชาชน
• รัฐบาลไทย — เปิดสมัครโซลาร์ภาคประชาชน 2569
• รัฐบาลไทย — มติขยายโครงการ 10,000 MW

เงื่อนไขโครงการที่เปิดรับในปี 2569

ข้อมูล MEA และประกาศโครงการที่ใช้งานจริงระบุกรอบหลัก:

รายการ	โครงการ 2569 ที่เปิดรับ
เป้าหมายรับซื้อรวมประเทศ	ไม่เกิน 500 MW
กำลังเสนอขาย	ไม่เกิน 5 kW AC ต่อมิเตอร์รับซื้อ
อัตรารับซื้อไฟส่วนเกิน	2.20 บาท/kWh
ระยะเวลารับซื้อ	10 ปี
ช่วง SCOD	2569–2570 ตามเงื่อนไขโครงการ

MEA เปิดรับคำขอโครงการใหม่ผ่าน MyEnergy ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2569 ส่วนพื้นที่ PEA ใช้ระบบของ PEA ตามประกาศโครงการ

การติด Solar ไม่ได้ทำให้มีสิทธิขายไฟโดยอัตโนมัติ ต้องเข้าโครงการ/ผ่านกระบวนการเชื่อมต่อและสัญญารับซื้อที่เกี่ยวข้อง

แล้วข่าว 10,000 MW / 20 ปี คืออะไร

วันที่ 18 กันยายน 2569 รัฐบาลรายงานมติ กพช. ให้ขยายกรอบโครงการ Solar ภาคประชาชนเป็น 10,000 MW, ยังใช้แนวทางรับซื้อไฟส่วนเกิน 2.20 บาท/kWh, เสนอขายไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์ และขยายระยะเวลารับซื้อเป็น 20 ปี พร้อมขยายรูปแบบติดตั้งนอกเหนือจาก rooftop

จุดสำคัญคือมตินี้เป็น กรอบขยายที่ใหม่กว่า จึงไม่ควรย้อนกลับไปแก้ข้อความของโครงการ 500 MW ที่เปิดรับแล้วให้กลายเป็น 20 ปีแบบเงียบ ๆ

เวลาจะสมัครจริงให้ตรวจประกาศ กกพ. และหน้า MEA/PEA ล่าสุดว่า implementation สำหรับรอบที่สมัครใช้เงื่อนไขใด

Net Billing ไม่ใช่ “ไฟผลิตเกินแล้วได้เงินทุกหน่วย”

Power flow ของบ้านมีอย่างน้อยสามส่วน:

1. Solar ที่ผลิตแล้วใช้ทันทีในบ้าน — self-consumption
2. Solar ที่เกินโหลดและได้รับอนุญาตให้ส่งออก — export
3. พลังงานที่โหลดต้องซื้อเพิ่มจาก grid — import

โดยทั่วไป kWh ที่ใช้เองแทนการซื้อไฟมีมูลค่าต่างจาก kWh ที่ขายออกในราคา 2.20 บาท ดังนั้นการออกแบบระบบไม่ควรเริ่มจาก “ติดให้ใหญ่ที่สุดเพื่อขายไฟ” โดยไม่ดู load profile และข้อจำกัดโครงการ

ตัวอย่างแนวคิด ไม่ใช่ใบเสนอราคา

สมมติเดือนหนึ่ง:

• Solar ผลิต 600 kWh
• ใช้เองทันที 450 kWh
• ส่งออกที่เข้าเงื่อนไข 150 kWh

มูลค่า export ที่ 2.20 บาท/kWh คือ:

150 × 2.20 = 330 บาท

แต่ประโยชน์ของ 450 kWh ที่ใช้เองต้องคำนวณจากค่าไฟที่หลีกเลี่ยงได้จริง ไม่ใช่เอา 2.20 บาทมาคูณทั้งหมด และต้องแยก service charge, Ft, VAT และโครงสร้าง tariff ตามกรณี

Zero Export กับ Net Billing เป็นคนละเป้าหมาย

• Zero Export: controller จำกัดกำลังเพื่อไม่ให้ส่งไฟย้อนออก grid
• Net Billing / export program: ระบบอนุญาต export ภายใต้เงื่อนไขและการรับซื้อ

ระบบบางไซต์อาจมี export-limiting device เพราะขนาด inverter/เงื่อนไข connection แม้เข้าร่วมโครงการขายไฟด้วย จึงต้องอ่าน requirement ของ project จริง

อ่านต่อ: Zero Export

ควรใช้ Load Profile ก่อน sizing

ถ้าโหลดกลางวันสูง การเพิ่ม self-consumption มักมีผลต่อ economics มากกว่าการเน้น export อย่างเดียว

ก่อนติดระบบควรดู:

• kWh กลางวัน vs กลางคืน
• Peak demand ถ้ามี
• วันทำงาน vs วันหยุด
• พื้นที่/เงาบัง
• กำลังเสนอขายที่โครงการอนุญาต
• battery/EV load ในอนาคต

เริ่มจากข้อมูลบิล: Electricity Bill Analyzer

ลอง scenario ค่าใช้จ่าย/คืนทุน: Solar Payback Calculator

สรุป

ในปี 2569 ไทยมีโครงการ Solar ภาคประชาชนที่เปิดรับจริงด้วยกรอบ 500 MW, ขายส่วนเกินไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์, 2.20 บาท/kWh, 10 ปี ขณะเดียวกันมีมติ กพช. เดือนกันยายนให้ขยายกรอบเป็น 10,000 MW และ 20 ปี

เวลาใช้ข้อมูลจึงต้องระบุว่าอ้างถึง รอบโครงการ/ประกาศใด และเช็ก MEA/PEA/กกพ. ล่าสุดก่อนตัดสินใจลงทุนหรือยื่นสมัครเสมอ